Uluslararası  Para Fonu   (IMF) ile stan-by düzenlemesinin beşinci gözden geçirme çalışmaları kapsamında " gelir vergisi reformunun ikinci aşamasına ilişkin çalışmaların hızlandırılarak kısa sürede tamamlanması üzerinde mutabakat sağlanması " kararlaştırıldı.   Yaygın basında geniş biçimde yer alan habere göre; varılan mutabakata göre yazım çalışmalarına devam olunan Gelir Vergisi Kanunu' nun beklenen süreden daha geç çıkma ihtimali karşısında IMF heyeti,   başta hayat standardı  olmak üzere vergi sistemine bir çok yeni kontrol müesseseleri getirmesi beklenen maddenin yasadan ayrı olarak çok acil bir biçimde yasalaşması kabul edildi ve Maliye Bakanlığı bu konuyu Meclis' e getirmeye karar verdi.

Öncelikler; IMF tarafından olmazsa olmaz olarak Maliye Bakanlığı' na mutlaka yasalaşması yolunda baskı yapılan hayat standardı uygulamasının  4369 sayılı Yasa ile kaldırılmadan önceki şeklini kısaca bir hatırlayalım.

" Mükerrer Madde 116 – (Kaldırılmadan önceki şekli) (2772 sayılı Kanunun 15'inci maddesiyle eklenen madde) Gerçek usulde Gelir Vergisine tabi ticari, zirai ve mesleki kazanç sahiplerinin beyan ettikleri gelir (Zarar beyan edilmesi hali dahil) ;   (3239 sayılı Kanunun 68'inci maddesiyle artırılan hadler.) 800.000 liraya (Zirai kazanç sahipleri ile ikinci sınıf tacirler için 450.000 liraya) aşağıda belirtilen hayat standardı göstergelerine göre belirtilen ilavelerin yapılmasından sonra bulunacak tutardan düşük olduğu takdirde, bu şekilde tespit olunan tutardan 31'inci maddedeki indirimler yapıldıktan sonra kalan miktar vergi tarhına esas alınır.  (3239 sayılı Kanunun 68'inci maddesiyle eklenen hüküm) Şu kadar ki; ticari, ziraî ve meslekî kazanç sahiplerinin bu faaliyetleri dolayısıyla hayat standardı esasına göre vergi tarhına esas alınacak geliri, yukarıda yazılı tutarlardan aşağı olamaz. (*) (*)Hayat standardı göstergeleri ilave edilecek tutar (3239 sayılı Kanunun 68'inci maddesiyle artırılan tutarlar.) 1. Mükellefin kendisine, eşine, çocuklarına ve bakmakla yükümlü olduğu diğer kişilere ait özel binek otomobillerinin her biri için (İşletmelerinde kayıtlı olanlar dahil);a) Silindir hacmi 1600 (dahil) cc'ye kadar olanlarda …"  

Kamu oyu tarafından, KELLE VERGİSİ ! adı ile tanımlanan hayat standardı uygulaması,  4369 sayılı Kanunun 82 nci maddesinin 3 numaralı fıkrasının (o) bendi ile kaldırılmıştır.

Şimdi IMF Heyeti ısrarlı talepleri sonucunda hayat standardı   isim değiştirerek sisteme bir başka biçimde yeniden getiriliyor.  IMF' nin isteği ile yasadan önce çıkarılacak düzenlemeye göre kazanç karinesi-gider bildirimi ile Vergi İdaresi, hayat tarzına ve sahip olduğu kaynaklara nazaran düşük gelir beyan eden mükellefler için asgari matrah takdir edebilecek.   Buradaki ölçütler, ikamet edilen konut veya ikinci konutun kira değeri, temizlikçi hariç evde eleman çalıştırılması, sahip olunan binek, deniz , hava taşıtı, binek veya yarış atı ile 450 cm3' den büyük motosiklet, özel kulüp üyelikleri ve turistik amaçlı yurt dışı seyahatleri olarak belirlenecek.   Bütün bu sıralananlar geçmişteki Kelle Vergisi diye nitelendirilen hayat standardı uygulamasının yeni bir versiyonu değil mi?  

Vergi İdaresi  tarafından bu uygulamanın haricinde karını düşük gösterenler için aşağıdaki uygulamaları da sisteme dahil edecek.

• Kazanç Karinesi : Kişinin geliri ile yaptığı harcamaların karşılaştırılmasına imkan vererek, gelirinin üzerinde harcaması olanlara  kaynağını soracak bir sistem getirilecek.
• Ön Revizyon : Mükelleflerin beyanda bulunduğu sırada incelenebilmelerine imkan sağlanacak.
• Asgari Hasılat: Sektörler için ayrı ayrı belirlenecek asgari hasılat uygulaması.  Vergi mükellefleri  bulundukları sektörde tespit edilen hasılattan düşük beyanda bulunduklarında haklı gerekçeleri yoksa incelemeye alınacaklar.
• Ortalama Kar Haddi :  Vergi mükelleflerimizin yabancı olmadıkları bir uygulama. Geçmişte olduğu gibi her sektör için  ortalama kar haddi tespit edilecek. Bu haddin altında kalanlardan da nedeninin izahı istenecek.

Sonuç itibariyle;  uzun yıllar kamu oyunun tepkisini çeken Kelle Vergisi uygulaması , " Nereden Buldun" uygulamasını sisteme dahil edemeden ve elindeki otokontrol sistemlerini kendi iradesiyle birer terk eden mali idare tarafından şimdi IMF dayatması ile yeniden sisteme sokulmak üzere.  

Ve Bir Anı  : Yıl 2002 ve 12 nci ay. Hükümetimiz yeni güven oyu almış. Türmob genel başkanı Mehmet Timur başkanlığında   çağrılı 10 oda başkanı ile önce Gelir İdaresi Başkanı sayın Osman ARIOĞLU' nu ve ardından sayın ARIOĞLU' nun da katılımıyla Maliye Bakanı sayın Kemal UNAKITAN' a kutlama ziyaretinde bulunuyoruz.    Sohbette elbette konu mali idarenin yapısına ve vergi sistemimize geliyor ve Maliye Bakanımız şu sözleri söylüyor.

"… Bu yıl Hayat Standardı uygulamasını 2003 Mart ayında son kez ve bir defaya mahsus olmak üzere uygulayacağız ve bir daha gelmemek üzere sonlandıracağız. Ayrıca GVK' muza dahil edilen ve sistemiz başına bela olan, Ülkede kayıt dışılığın baş kaynağı olan basit usule göre ticari kazanç uygulamasını da en geç 2003 yılı Haziran ayının sonuna kadar  sistemin dışına atacağız…" Yıl 2006 bitmek üzere Hayat Standardı yeniden ihya edilmek üzere, Basit usul denilen ucube hala devam ediyor.